Periodontolog zajmuje się diagnostyką i leczeniem chorób dziąseł oraz tkanek utrzymujących zęby w kości. Przy krwawieniu, obrzęku, bólu, recesji dziąseł, nieprzyjemnym zapachu z ust lub rozchwianiu zębów lekarz nie ogranicza się zwykle do oględzin jamy ustnej. W zależności od objawów może wykonać badanie periodontologiczne, zlecić diagnostykę obrazową, badania mikrobiologiczne lub badania krwi.

Skontaktuj się z periodontolog Warszawa Wola!

Badanie periodontologiczne dziąseł i przyzębia

Podstawą diagnostyki jest szczegółowe badanie jamy ustnej. Periodontolog ocenia kolor, kształt i konsystencję dziąseł, obecność obrzęku, krwawienia, recesji oraz złogów kamienia nazębnego.

Za pomocą specjalnej sondy mierzy również głębokość kieszonek dziąsłowych. Pogłębione kieszonki mogą świadczyć o utracie przyczepu tkanek otaczających ząb i rozwoju zapalenia przyzębia. Lekarz sprawdza także ruchomość zębów, odsłonięcie korzeni, obecność ropy oraz stan miejsc między zębami.

Wyniki badania są często zapisywane w formie periodontogramu, czyli mapy stanu przyzębia przy poszczególnych zębach. Dokument ten ułatwia określenie stopnia zaawansowania choroby i ocenę efektów leczenia.

Zdjęcia rentgenowskie

Badania radiologiczne pozwalają ocenić struktury niewidoczne podczas zwykłego badania jamy ustnej. Periodontolog może zlecić punktowe zdjęcia wewnątrzustne, zdjęcia skrzydłowo-zgryzowe lub pantomogram.

Na zdjęciach lekarz analizuje przede wszystkim poziom kości wokół zębów, kształt ubytków kostnych, stan korzeni oraz obecność zmian zapalnych. Utrata kości wyrostka zębodołowego jest jednym z najważniejszych objawów zaawansowanego zapalenia przyzębia.

Pantomogram umożliwia ogólną ocenę całego uzębienia, natomiast zdjęcia punktowe pokazują wybrany obszar z większą dokładnością.

Tomografia komputerowa CBCT

Tomografia CBCT nie jest wykonywana rutynowo u każdej osoby z chorobą dziąseł. Periodontolog może ją zlecić, gdy potrzebna jest trójwymiarowa ocena kości, a standardowe zdjęcia rentgenowskie nie dostarczają wystarczających informacji.

Badanie może być przydatne przy rozległych ubytkach kostnych, planowaniu zabiegów regeneracyjnych, ocenie okolicy furkacji korzeni lub przygotowaniu do leczenia implantologicznego. CBCT pozwala dokładnie określić szerokość i wysokość kości, ale wiąże się z większą dawką promieniowania niż klasyczne zdjęcie stomatologiczne. Z tego powodu wykonuje się je tylko przy konkretnych wskazaniach.

Badanie mikrobiologiczne z kieszonek dziąsłowych

W wybranych przypadkach lekarz może pobrać materiał z głębokiej kieszonki dziąsłowej i skierować go do badania mikrobiologicznego. Próbka jest analizowana pod kątem obecności bakterii związanych z zapaleniem przyzębia.

Takie badanie może być rozważane przy szybko postępującej chorobie, nietypowym przebiegu zapalenia, nawrotach po leczeniu lub braku poprawy mimo prawidłowo przeprowadzonej terapii. Wynik może wspomóc decyzję o zastosowaniu antybiotyku, jednak nie zastępuje badania klinicznego i oceny radiologicznej.

Badania krwi

Problemy z dziąsłami mogą mieć związek ze stanem ogólnym organizmu. Periodontolog może zlecić badania laboratoryjne lub zalecić konsultację z lekarzem rodzinnym, diabetologiem albo internistą.

Najczęściej rozważa się:

• morfologię krwi, gdy występuje nasilone krwawienie, osłabienie lub podejrzenie niedokrwistości albo zaburzeń odporności;
• glukozę na czczo i hemoglobinę glikowaną HbA1c, gdy istnieje podejrzenie cukrzycy lub jej niewyrównanego przebiegu;
• parametry krzepnięcia, jeśli pacjent ma skłonność do krwawień albo przyjmuje leki przeciwkrzepliwe;
• wybrane wskaźniki stanu zapalnego, gdy objawy są nasilone lub nietypowe.

Niewyrównana cukrzyca może zwiększać ryzyko zapalenia przyzębia i utrudniać jego leczenie. Z tego powodu ocena gospodarki węglowodanowej bywa istotnym elementem diagnostyki.

Badanie histopatologiczne zmiany na dziąśle

Jeżeli na dziąśle znajduje się guzek, niegojące się owrzodzenie, zgrubienie lub zmiana o nietypowym wyglądzie, periodontolog może skierować pacjenta na biopsję. Pobrany fragment tkanki jest następnie oceniany pod mikroskopem przez patomorfologa.

Badanie histopatologiczne pozwala ustalić charakter zmiany i wykluczyć proces nowotworowy. Szczególnej diagnostyki wymagają zmiany utrzymujące się dłużej niż około dwa tygodnie, powiększające się, krwawiące lub powodujące zaburzenia czucia.

Testy oceniające stan miazgi zęba

Ból w okolicy dziąsła nie zawsze wynika z choroby przyzębia. Czasami jego przyczyną jest zapalenie lub martwica miazgi zęba. W takiej sytuacji periodontolog może wykonać testy żywotności miazgi, na przykład test zimnem, test elektryczny albo próbę opukiwania.

Badania te pomagają odróżnić problem periodontologiczny od endodontycznego. Jest to ważne zwłaszcza wtedy, gdy przy jednym zębie pojawia się głęboka kieszonka, ropień lub przetoka.

Ocena zwarcia i przeciążeń zębów

Przy rozchwianiu zębów, recesjach dziąseł lub bólu podczas nagryzania lekarz może sprawdzić sposób kontaktowania się zębów. Badanie zwarcia pozwala wykryć miejsca nadmiernego obciążenia.

Periodontolog może wykorzystać kalkę artykulacyjną, analizę ruchomości zębów lub modele diagnostyczne. Przeciążenia zgryzowe nie są bezpośrednią przyczyną zapalenia dziąseł, ale mogą pogarszać stan tkanek przy już istniejącym zapaleniu przyzębia.

Jak periodontolog dobiera zakres badań?

Nie każdy pacjent potrzebuje pełnego zestawu badań. Zakres diagnostyki zależy od rodzaju objawów, czasu ich trwania, wieku, chorób ogólnych, przyjmowanych leków oraz wyników badania jamy ustnej.

Najczęściej podstawę stanowią badanie periodontologiczne i zdjęcia rentgenowskie. Badania mikrobiologiczne, laboratoryjne, tomografia CBCT lub biopsja są zlecane wtedy, gdy istnieją dodatkowe wskazania.

Jakie badania są najważniejsze przy problemach z dziąsłami?

Najważniejszym elementem diagnostyki jest dokładne badanie periodontologiczne z pomiarem kieszonek dziąsłowych i oceną krwawienia. Uzupełniają je zdjęcia rentgenowskie, które pokazują poziom kości wokół zębów. Pozostałe badania dobiera się indywidualnie, gdy objawy są nietypowe, choroba szybko postępuje, leczenie nie przynosi poprawy lub istnieje podejrzenie wpływu chorób ogólnych.